Sensorische informatieverwerking (SI) is het proces waarbij de hersenen informatie uit de zintuigen ontvangen, verwerken en betekenis geven. Deze prikkels komen zowel van buiten het lichaam (zien, horen, ruiken, proeven en voelen) als van binnenuit (evenwicht, spier- en gewrichtsgevoel en signalen uit het lichaam).
Een goede verwerking van prikkels helpt iemand om de omgeving te begrijpen en passend te reageren op wat er in de omgeving gebeurt.
Waarom is dit belangrijk?
Prikkelverwerking speelt een belangrijke rol in het dagelijks functioneren. Wanneer de verwerking niet optimaal verloopt, kan dit invloed hebben op:
- Gedrag en emoties
- Concentratie en leren
- Lichamelijk welzijn
- Slapen en ontspannen
Iemand kan hierdoor bijvoorbeeld sneller overprikkeld raken, moeite hebben met concentreren of moeite ervaren bij veranderingen.
Wat is prikkelverwerking?
Prikkels van buitenaf (zien, horen, ruiken, proeven en voelen) en van binnenuit (zoals spier- en gewrichtsgevoel, evenwicht en informatie uit onze organen) komen in onze hersenen binnen. De hersenen verwerken deze informatie zodat we kunnen waarnemen, reageren en handelen.
Problemen met prikkelverwerking
Bij prikkelverwerkingsproblemen verloopt deze verwerking anders. Sommige prikkels komen sterker binnen dan normaal, terwijl andere prikkels misschien niet goed worden opgemerkt. Dit kan ervoor zorgen dat je te hevig of juist te weinig reageert op bepaalde prikkels, wat invloed heeft op gedrag, emoties en de ontwikkeling.Overgevoeligheid: Je reageert sterk op prikkels die voor anderen minder intens zijn.
Ondergevoeligheid: Je reageert niet adequaat op bepaalde prikkels, zoals het niet opmerken van pijn, vermoeidheid of oncomfortabele situaties.
Voor wie is SI-therapie?
SI-therapie is bedoeld voor kinderen en volwassenen die moeite hebben met het verwerken van prikkels uit hun omgeving of uit hun eigen lichaam. Dit kan zich op verschillende manieren uiten, bijvoorbeeld door:
- moeite met in slaap vallen of doorslapen;
- snel overprikkeld of juist onderprikkeld raken;
- moeite met het reguleren van emoties of gedrag door de hoeveelheid prikkels.
Wat kun je verwachten van een behandeling?
Als eerste wordt een uitgebreide intake gedaan, waarbij allerlei factoren in kaart worden gebracht die samenhangen met prikkelverwerking. Dit kan niet in één afspraak en vaak wordt er onderzoekend behandeld om verschillende deelgebieden in kaart te brengen. Daarna zal er gewerkt worden met psycho-educatie op het gebied van prikkelverwerking en arousalregulatie, lichaamswerk, aanleren van regulerende technieken e.d. Indien gewenst kan er ook contact op worden genomen met andere behandelaars of, bij kinderen, een leerkracht of begeleider op school.
Vergoeding
SI-therapie valt onder Oefentherapie en wordt voor personen boven de 18 jaar vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Voor kinderen onder de 18 jaar worden er 18 behandelingen vanuit de basisverzekering vergoed. De Beweegpraktijk heeft contracten met alle gangbare zorgverzekeraars.
Stappen van sensorische verwerking:
- Prikkels ontvangen: Zintuigen nemen prikkels waar uit de omgeving (zoals geluid of licht) en vanuit het lichaam (zoals evenwicht of spiergevoel).
- Verwerking door de hersenen: De hersenen sorteren en verwerken deze informatie.
- Reageren of handelen: We reageren op de prikkels door bijvoorbeeld een beweging te maken, een geluid te negeren, of een situatie aan te passen
Invloed op dagelijks leven: Goede prikkelverwerking maakt het mogelijk om je goed aan te passen aan de omgeving en gepast te reageren op veranderingen.
Impact op welzijn: Wanneer prikkelverwerking niet optimaal is, kan dit leiden tot stress, angst of moeite met concentreren. Het kan moeilijker zijn om te functioneren in drukke omgevingen zoals werk, school of sociale situaties.
Sommige personen verwerken prikkels anders dan gemiddeld. Prikkels kunnen te sterk of juist te weinig binnenkomen.
Overgevoeligheid
Iemand reageert sterk op bijvoorbeeld geluiden, licht, aanrakingen of bepaalde materialen.
Ondergevoeligheid
Iemand merkt prikkels minder goed op, zoals lichamelijk ongemak, spierspanning, pijn of vermoeidheid.
Dit kan invloed hebben op gedrag, emoties, motorische ontwikkeling en school- en werkprestaties. Het gedrag wordt soms verkeerd begrepen, terwijl die persoon de wereld simpelweg anders waarneemt.
Bij kinderen kan een verstoorde prikkelverwerking een grote invloed hebben op hun gedrag, emoties, spel, leren en ontwikkeling. SI-therapie richt zich op deze problemen in de prikkelverwerking.
Wij behandelen geen motorische achterstand als primaire hulpvraag, ook niet wanneer deze samengaat met problemen in de sensorische informatieverwerking.
Hoe herkent een S.I.-therapeut prikkelverwerkingsproblemen:
Wanneer een persoon moeite heeft met het verwerken van prikkels, kan dit zich uiten in gedragsproblemen, slaapproblemen of lichamelijke klachten door span¬ning of overprikkeling.
- Personen met in- en doorslaapproblemen, of die te vroeg vroeg wakker worden. Een verstoorde prikkelverwerking in het hele etmaal kan tot deze problemen leiden.
- Personen met spanning gerelateerde klachten, zoals buikpijn of hoofdpijn, die vaak voortkomen uit overbelasting van prikkels.
- Personen die moeite hebben met gedragsaanpassingen door te veel of te weinig prikkels.
- Personen die een verstoorde prikkelregulate hebben als gevolg lichamelijke aandoeningen als niet aangeboren hersenletsel, post-Covid of na een hersenschudding.
Daarnaast kan zintuiglijke prikkelverwerking helpend zijn, als onze regulatie verstoord wordt door niet helpende gedachtes en gevoelens. De verstoring komt dan niet door over- of onderprikkeling, maar vanuit andere delen van ons brein.
Therapeuten
Binnen De Beweegpraktijk helpen wij met prikkelverwerking.
